De 6 verschillende taalniveaus volgens het Europees Referentiekader

Leestijd: 7 minuten

Misschien heb je weleens gehoord over ‘schrijven op B1-niveau’. Dit houdt in dat je op een dusdanige manier schrijft dat het grootste gedeelte van de samenleving je begrijpt. B1 is slechts één van de zes taalniveaus die het Europees Referentiekader voor Talen (ERK) hanteert. In deze blog ga ik dieper in op wat het ERK precies inhoudt en waarom én hoe je bij het schrijven rekening kunt houden met de niveaus. Aan de hand van de gegeven voorbeelden snap jij straks precies hoe de taalniveaus in elkaar steken!

Wat is het Europees Referentiekader voor Talen?

Het Europees Referentiekader voor Talen (ERK) is een gestandaardiseerd systeem dat de taalvaardigheid van mensen beschrijft en beoordeelt. Het ERK is ontwikkeld door de Raad van Europa en wordt gebruikt in het onderwijs en bij leren en beoordelen van talen in heel Europa.

Het ERK verdeelt taalvaardigheid in zes niveaus: van A1 (beginner) tot C2 (vaardige gebruiker). Elk niveau beschrijft de vaardigheden en kennis die iemand op dat niveau zou moeten hebben.

Het belang van het ERK bij tekstschrijven

Wanneer je teksten schrijft is het van groot belang om de taalniveaus van het ERK te begrijpen. Door je bewust te zijn van de verschillende taalniveaus ben je in staat om je doelgroep beter te bereiken, omdat je je tekst kunt afstemmen op hun taalgebruik en taalvaardigheid. Dit zorgt voor effectievere communicatie en voorkomt misinterpretatie.

De 6 taalniveaus van het ERK

Zoals gezegd onderscheidt het ERK 6 taalniveaus: van beginners op A1-niveau tot het hoogste C2-niveau. Van elk niveau beschrijf ik wat het inhoudt en geef ik een voorbeeldzin die past bij dat taalniveau.

A1-taalniveau (Beginnend)

Het A1-niveau is het laagste taalniveau volgens ERK. Het is te beschouwen als het beginpunt van taalverwerving, waarbij iemand in staat is om enkel de meest basale zinnen en uitdrukkingen te begrijpen en te gebruiken. Dit niveau is voornamelijk toegespitst op dagelijkse situaties en basisbehoeften zoals eten, drinken en eenvoudige begroetingen. Het begrip van grammatica is nog beperkt en de woordenschat is over het algemeen vrij klein.

Als tekstschrijver schrijf je op dit niveau met uiterst eenvoudige en korte woorden en zinnen. Het is belangrijk om direct en concreet te zijn. Vakterminologie, spreekwoorden en uitdrukkingen moeten vermeden worden omdat deze waarschijnlijk niet begrepen worden. 

In een zakelijke context is schrijven op A1-niveau een uitdaging, omdat de meeste zakelijke onderwerpen een zeker niveau van complexiteit hebben. Echter, als het noodzakelijk is om een boodschap over te brengen aan iemand met een A1-taalniveau, dan zou je moeten focussen op de meest cruciale en simplistische onderdelen. Hierbij kun je denken aan basale instructies of eenvoudige productbeschrijvingen. Visuele ondersteuning in de vorm van foto’s of diagrammen kan eveneens behulpzaam zijn om de tekst begrijpelijker te maken. Het doel is om zo helder en simpel mogelijk te communiceren, zodat de kern van de boodschap overkomt, zelfs als de fijne details verloren gaan.

Voorbeelden van A1-taalniveau:

  • Ik ben Emma.
  • Waar woon jij?
  • Dit is een pen.
  • Ik heb een dochter.
  • De koffie is klaar.

A2-taalniveau (Beginnend)

Het A2-taalniveau is een stap hoger dan het beginnersniveau A1. Iemand met een A2-taalvaardigheid kan eenvoudige teksten lezen en schrijven en is in staat om basisconversaties te voeren over bekende onderwerpen. Hoewel het vocabulaire en de grammaticale structuren nog steeds beperkt zijn, kan de persoon enkele details begrijpen en meer context bieden dan op het A1-niveau.

Als tekstschrijver kun je op het A2-niveau wat meer complexiteit introduceren, maar het is nog steeds belangrijk om eenvoudig en duidelijk taalgebruik te gebruiken. Je kunt iets meer details toevoegen en eenvoudige zinnen schrijven die bestaan uit een onderwerp, werkwoord en object. Wel moet je ingewikkelde constructies en vakjargon vermijden. Bijvoorbeeld, in plaats van te schrijven “De kat slaapt,” kun je zeggen “De zwarte kat slaapt op de bank.”

In een zakelijke context wordt het A2-taalniveau zelden gebruikt voor complexe rapporten of presentaties, maar het kan wel geschikt zijn voor eenvoudige communicatie zoals basisinstructies, simpele productbeschrijvingen of korte aankondigingen. Het is raadzaam om heldere koppen en bulletpoints te gebruiken om informatie te structureren, zodat de lezer de kernpunten gemakkelijk kan identificeren. In dit geval gaat het erom een balans te vinden tussen het bieden van voldoende informatie en het handhaven van eenvoud en begrijpelijkheid.

Voorbeelden van A2-taalniveau:

  • De printer werkt niet.
  • Wij zijn gesloten op zondag.
  • Hoe laat begint de workshop?
  • Ik wil een afspraak maken.
  • Kunt u dit formulier invullen?

B1-taalniveau (Onafhankelijk)

Het B1-taalniveau wordt beschouwd als het niveau van een ‘onafhankelijke gebruiker’. Mensen met deze vaardigheid kunnen de hoofdpunten van complexere teksten begrijpen en zijn in staat hun eigen standpunten duidelijk te maken. Ze kunnen relatief vloeiend communiceren over vertrouwde onderwerpen en hebben de bekwaamheid om hun ideeën en meningen te uiten op een gestructureerde manier.

Als tekstschrijver kun je op B1-niveau informatieve en enigszins overtuigende teksten schrijven. Het taalgebruik kan gevarieerder zijn dan op A-niveaus, maar de focus ligt nog steeds op duidelijkheid. Lange, ingewikkelde zinnen kunnen beter worden opgesplitst in kortere zinnen om de tekst toegankelijk te houden.

In een zakelijke context zijn teksten op B1-niveau geschikt voor interne communicatie, instructiemateriaal of eenvoudige rapporten. Het is belangrijk om kernpunten duidelijk te markeren en eventueel visuele elementen zoals tabellen of grafieken te gebruiken voor verduidelijking. Zakelijke correspondentie kan ook op dit niveau worden geschreven, maar dan wel zonder jargon of complexe termen die de lezer misschien niet begrijpt. Kortom, het gaat erom de informatie op een gestructureerde, maar eenvoudige manier over te brengen, zodat de boodschap helder en ondubbelzinnig is.

Een algemene richtlijn is om B1-taalniveau te hanteren als je een zo breed mogelijk publiek wil aanspreken. Er is zelfs een speciale website waarop je kunt controleren of bepaalde woorden geschikt zijn voor de B1-lezer, namelijk ishetb1.nl. Heel handig: als een woord niet past bij het B1-taalniveau, krijg je direct alternatieven te zien!

Voorbeelden van B1-taalniveau:

  • De klant is niet tevreden met de service.
  • Ik zou graag uw feedback ontvangen.
  • Ik neem contact op met de bezorger.
  • Kunt u meer details geven?
  • Ik zal de resultaten presenteren.

B2-taalniveau (Onafhankelijk)

Op het B2-taalniveau wordt van iemand verwacht dat hij of zij in staat is om complexe teksten te begrijpen en te analyseren. Dit betekent dat de gebruiker van de taal niet alleen dagelijkse conversaties kan voeren, maar ook diepgaande discussies kan aangaan over verschillende onderwerpen zoals politiek, wetenschap of technologie. Vloeiende communicatie is hierbij essentieel: de taalgebruiker kan zijn of haar gedachten en ideeën helder en gedetailleerd overbrengen.

Als tekstschrijver kun je op dit niveau meer geavanceerde taalconstructies en vakjargon gebruiken. Ze kunnen in deze teksten op een juiste manier worden toegepast, zonder dat het de leesbaarheid in de weg staat. Hierdoor kun je diepgaande informatie en professionele nuances in je teksten verwerken. Dit biedt mogelijkheden om complexere onderwerpen te behandelen.

In een zakelijke context is het B2-taalniveau bijzonder geschikt voor rapporten, zakelijke voorstellen en andere professionele documenten. Hier kun je de finesses en complexiteiten van een onderwerp grondig behandelen zonder dat je bang hoeft te zijn de lezer kwijt te raken.

Voorbeelden van B2-taalniveau:

  • De onderhandelingen zijn in een vergevorderd stadium.
  • Dit vraagt om een strategische aanpak.
  • Ik zal u op de hoogte stellen van eventuele wijzigingen.
  • We moeten de efficiëntie van het team evalueren.
  • De klant verwacht een tijdige oplevering.

C1-taalniveau (Vaardig)

Het C1-taalniveau staat voor een vaardige beheersing van de taal, waarbij de gebruiker in staat is om subtiele betekenissen en nuances te begrijpen en te verwerken. Op dit niveau is het lezen van academische teksten, gedetailleerde rapporten en literaire werken meestal geen probleem. Ook kan de taalgebruiker zelf complexe en goed gestructureerde teksten produceren.

Als tekstschrijver kun je op C1-niveau diepgaande analyses uitvoeren en een breed scala aan onderwerpen behandelen. Dit biedt je de vrijheid om wat moeilijkere taalconstructies en uitdrukkingen te gebruiken. Informatie kan op een gelaagde manier worden gepresenteerd, waarbij meerdere invalshoeken en perspectieven kunnen worden onderzocht. Vakjargon en technische terminologie zijn hier niet alleen toegestaan, maar kunnen zelfs wenselijk zijn om de inhoudelijke diepgang van de tekst te verrijken.

In een zakelijke context betekent schrijven op C1-niveau dat je in staat bent om uitgebreide en complexe rapporten, presentaties en beleidsdocumenten te creëren. Het gaat hier niet alleen om het overbrengen van informatie, maar ook om het overtuigen en informeren van een professioneel publiek. Dit doe je door feitelijke analyses te combineren met een heldere argumentatie en goed onderbouwde conclusies. De lezer verwacht op dit niveau een combinatie van expertise, diepgang en taalvaardigheid. De schrijver moet dus complexe ideeën op een toegankelijke en tegelijkertijd intellectueel stimulerende manier communiceren.

Voorbeelden van C1-taalniveau:

  • De implementatie van het nieuwe systeem vraagt om grondige voorbereiding.
  • De kosten-batenanalyse toont veelbelovende resultaten.
  • Ik kan u voorzien van gedetailleerde specificaties.
  • De markttrends suggereren dat we onze focus moeten verschuiven.
  • Ik stel voor dat we de haalbaarheidsstudie evalueren voordat we verder gaan.

C2-taalniveau (Vaardig)

C2 is het hoogste niveau van taalbeheersing, vergelijkbaar met die van een moedertaalspreker. Dit betekent dat je op dit niveau niet alleen ingewikkelde ideeën en abstracte concepten zonder moeite kunt begrijpen en bespreken, maar ook dat je in staat bent om de fijne kneepjes en subtiliteiten van de taal te gebruiken, inclusief spreekwoordelijke uitdrukkingen, metaforen en culturele verwijzingen.

Als schrijver heb je op C2-niveau veel vrijheid in je taalgebruik. Je kunt complexe zinsstructuren gebruiken, diepgaande analyses uitvoeren en gespecialiseerde academische termen naadloos opnemen. In zulke teksten kunnen zinnen langer zijn zonder dat ze minder duidelijk worden. De inhoud richt zich vaak op experts binnen een specifiek vakgebied, dus het wordt van je verwacht dat je complexe woorden en vakjargon hanteert om de materie op een gevorderd niveau te behandelen.

In de zakelijke wereld is schrijven op C2-niveau uitermate geschikt voor gespecialiseerde rapporten, academische artikelen en beleidsdocumenten die een diepgaande expertise vereisen. Deze teksten zijn vaak rijk aan data, goed onderbouwde argumenten en diepgaande inzichten. Hier krijg je de kans om het volledige spectrum van je vakgebied te verkennen en te presenteren, met het verwachte niveau van expertise bij je lezers. Het doel is niet alleen informeren, maar ook inspireren en nieuwe perspectieven bieden, waarmee je de grenzen van het vakgebied kunt verleggen.

Voorbeelden van C2-taalniveau:

  • De bedrijfscultuur speelt een cruciale rol in het faciliteren van organisatorische veranderingen.
  • De duurzaamheidsverslagen van vorig jaar vertonen een positieve trend in onze ecologische voetafdruk.
  • Dit initiatief zal een exponentiële groei in klantacquisitie faciliteren.
  • Ik stel voor dat we een multidisciplinair team samenstellen om deze complexe problematiek aan te pakken.
  • Wij omarmen de paradox van duurzaamheid en winstgevendheid, waarbij we geloven dat verantwoord zakendoen de basis vormt voor lange termijn succes.

Conclusie

Het Europees Referentiekader voor Talen is een waardevol instrument waar je tijdens het schrijven van teksten veel aan kunt hebben. Het helpt bij het afstemmen van je communicatie op het taalniveau van je doelgroep, waardoor je teksten effectiever en toegankelijker worden. Door de verschillende niveaus van het ERK te begrijpen, kun je je teksten optimaliseren en je doelgroep op een passende manier aanspreken. Pas het ERK toe in je schrijfwerk en zie hoe je communicatie op het juiste niveau komt!